Kazakistan GGTN Kullanma Lisansı, GGTN Kullanma Belgesi veya GGTN İzni ifadeleri, Türkiye'den Kazakistan'a özellikle sanayi tesislerinde kullanılacak teknik ekipman ve makineleri ihraç eden firmalar tarafından uzun yıllardır kullanılan terimlerdir.
Güncel Kazakistan mevzuatında ise konu, esas olarak tehlikeli üretim tesislerinde kullanılan teknolojiler ve tehlikeli teknik cihazlar için kullanım izni ile endüstriyel güvenlik gereklilikleri kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu alandaki yetkili kurum, Kazakistan Cumhuriyeti Acil Durumlar Bakanlığı Endüstriyel Güvenlik Komitesidir. Komite, tehlikeli üretim tesislerinde endüstriyel güvenlik alanındaki devlet denetimi ve ilgili izin süreçlerinden sorumludur.
Ancak her sanayi ürününün otomatik olarak GGTN iznine tabi olduğu söylenemez. Öncelikle ürünün tehlikeli teknik cihaz kapsamında olup olmadığı, kullanım yeri ve ilgili teknik düzenlemeler değerlendirilmelidir.
Kazakistan GGTN Kullanma İzni Nedir?
Kazakistan'da tehlikeli üretim tesislerinde kullanılacak belirli teknolojiler ve tehlikeli teknik cihazlar için yetkili makam tarafından kullanım izni düzenlenebilmektedir.
Resmî hizmetin güncel adı, “Tehlikeli üretim tesislerinde kullanılan teknolojilerin ve tehlikeli teknik cihazların kullanımına ilişkin izinlerin verilmesi” şeklindedir.
Bu izin, ilgili teknolojinin veya tehlikeli teknik cihazın Kazakistan'daki endüstriyel güvenlik gerekliliklerine uygun şekilde kullanılabilmesine ilişkin resmi sürecin bir parçasıdır. Hizmet Kazakistan Cumhuriyeti Acil Durumlar Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.
Hangi Ürünler GGTN / Endüstriyel Güvenlik Kapsamına Girebilir?
Ürünün kullanım alanına ve teknik özelliklerine bağlı olarak aşağıdaki ekipmanlar endüstriyel güvenlik açısından değerlendirmeye tabi olabilir:
Basınç altında çalışan ekipmanlar
- Basınçlı kaplar
- Basınçlı tanklar
- Hava tankları ve receiver'lar
- Kazanlar
- Buhar ekipmanları
- Isı eşanjörleri
- Basınçlı boru ve sistemler
- Diğer basınç altında çalışan teknik cihazlar
Kazakistan mevzuatında belirli basınç ve sıcaklık koşullarında çalışan ekipmanlar tehlikeli teknik cihaz kapsamına girebilmektedir. Örneğin mevzuatta 0,07 MPa'dan daha yüksek basınçta çalışan veya suyun 115 °C'den yüksek sıcaklıkta ısıtıldığı belirli teknik cihazlar bu kapsamda tanımlanmaktadır.
Kaldırma ve taşıma ekipmanları
- Vinçler
- Kaldırma mekanizmaları
- Asansörler
- Yük kaldırma sistemleri
- Eskalatörler
- Belirli kaldırma ve taşıma ekipmanları
Endüstriyel makine ve proses ekipmanları
- Kompresörler
- Türbinler
- Pompalar
- Brülörler
- Fırın ve ısıl işlem ekipmanları
- Proses ekipmanları
- Petrol, gaz ve kimya tesislerinde kullanılan teknik cihazlar
- Tehlikeli proseslerde kullanılan otomasyon ve kontrol sistemleri
Patlayıcı veya tehlikeli ortamlarla ilişkili ekipmanlar
- Patlama riski bulunan ortamlarda kullanılan ekipmanlar
- Belirli elektrikli ve elektronik teknik cihazlar
- Tehlikeli gaz veya sıvılarla çalışan sistemler
- Özel endüstriyel proses ekipmanları
Burada belirleyici olan yalnızca ürünün adı değildir. Teknik özellikleri, çalışma basıncı/sıcaklığı, kullanım amacı, kurulacağı tesis ve ilgili teknik düzenlemeler birlikte değerlendirilmelidir.
GGTN Kullanma İzni ile Ürün Uygunluk Belgesi Aynı Şey midir?
Hayır.
Bu iki konu birbirinden ayrılmalıdır.
Ürün uygunluk değerlendirmesi, ürünün ilgili teknik düzenleme ve standartların gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesine yöneliktir.
GGTN / kullanım izni ise belirli teknolojilerin ve tehlikeli teknik cihazların Kazakistan'daki tehlikeli üretim tesislerinde kullanımına ilişkin endüstriyel güvenlik sürecidir.
Önemli bir nokta olarak, Kazakistan'ın “Sivil Koruma” mevzuatında, uygunluk değerlendirmesi prosedüründen geçmiş bazı tehlikeli teknik cihazlar için ayrıca kullanım izni alınmasının gerekmediği belirtilmektedir. Bu nedenle EAC veya başka bir uygunluk belgesinin mevcut olup olmadığı da GGTN değerlendirmesinde mutlaka kontrol edilmelidir.
Tehlikeli Teknik Cihazların Kayıt İşlemi
Kullanım izninden ayrı olarak bazı tehlikeli teknik cihazların kayıt altına alınması gerekebilir.
Kazakistan'da tehlikeli teknik cihazların kayıt ve kayıttan çıkarılması ayrı bir devlet hizmetidir. Başvurular elektronik olarak gerçekleştirilebilmekte ve sonuç olarak cihazın kayıt edildiğine ilişkin bildirim veya gerekçeli ret verilebilmektedir.
Bu nedenle proje bazında şu iki konu ayrı ayrı incelenmelidir:
1. Kullanım izni gerekiyor mu?
2. Tehlikeli teknik cihazın kayıt/tescil işlemi gerekiyor mu?
Her iki işlem de ürünün niteliğine ve Kazakistan'daki kullanım koşullarına göre değerlendirilir.
Kazakistan GGTN Kullanma İzni İçin Gerekli Belgeler
Başvuru ve endüstriyel güvenlik değerlendirmesinde ürünün niteliğine göre aşağıdaki teknik dokümanlar talep edilebilir:
- Üretici firma bilgileri
- Üretici firma ticaret sicil/kuruluş belgeleri
- Ürün teknik pasaportu
- Teknik şartname / teknik spesifikasyon
- Ürün katalogları
- Kullanım ve bakım talimatları
- Teknik çizimler
- Mekanik ve elektrik şemaları
- Ürün teknik özellikleri
- Çalışma basıncı ve sıcaklığı bilgileri
- Malzeme ve hammadde bilgileri
- Malzeme/test raporları
- Basınç testleri
- Mekanik test sonuçları
- Elektriksel testler
- Üretici kalite kontrol kayıtları
- Mevcut CE/EAC ve diğer uygunluk belgeleri
- Risk değerlendirmesi ve güvenlik dokümanları
- Gerektiğinde ürün numunesi
- Ürünün kullanılacağı tesis/proje hakkında bilgiler
Ancak kesin doküman listesi ürün bazında ve uygulanacak endüstriyel güvenlik prosedürüne göre belirlenmelidir.
Endüstriyel Güvenlik Ekspertizi
Bazı ürün ve teknolojiler için endüstriyel güvenlik açısından uzman incelemesi/ekspertiz gerekebilir.
Kazakistan mevzuatında endüstriyel güvenlik ekspertizinin sonucu uzman görüşü (expert conclusion) olarak düzenlenmektedir. Bu incelemenin amacı, ilgili teknik cihazın veya teknolojinin endüstriyel güvenlik gerekliliklerine uygunluğunun değerlendirilmesidir.
Dolayısıyla süreç ürünün durumuna göre;
Teknik Dosya → Testler → Endüstriyel Güvenlik Ekspertizi → Kullanım İzni → Kayıt/Tescil
şeklinde ilerleyebilir.
Her ürün için bu adımların tamamının uygulanması gerektiği varsayılmamalıdır.
GGTN Belgesinin Geçerlilik Süresi
Eski uygulamalarda “3 yıllık” veya “5 yıllık GGTN Kullanma Belgesi” şeklinde ifadeler kullanılmaktadır.
Güncel mevzuat açısından ise kullanım izninin kapsamı ve uygulanacak prosedür ürün ve mevzuat bazında değerlendirilmelidir. Bu nedenle web sitesinde bütün ürünler için otomatik olarak 3 yıl veya 5 yıl geçerli şeklinde genel bir süre verilmesini önermiyoruz.
Ayrıca Kazakistan mevzuatında kullanım izinlerinin ülke genelindeki piyasa katılımcıları bakımından geçerliliğine ilişkin düzenleme bulunmaktadır; yeniden düzenleme gerekip gerekmediği ise ilgili mevzuat ve ürünün statüsüne göre değerlendirilmelidir.
Kazakistan GGTN Belgelendirme ve Endüstriyel Güvenlik Hizmetimiz
İstanbul Sertifika Ofisi olarak Türkiye'den Kazakistan'a ihraç edilecek endüstriyel makine, basınçlı ekipman ve teknik cihazların Kazakistan'daki uygunluk ve endüstriyel güvenlik gerekliliklerinin belirlenmesine yönelik danışmanlık ve dokümantasyon desteği sağlıyoruz.
Çalışmalarımızda öncelikle;
Ürün → Teknik Özellikler → Kullanım Alanı → Tehlikeli Teknik Cihaz Kapsamı → EAC/Uygunluk Durumu → Endüstriyel Güvenlik → Kullanım İzni → Kayıt
adımlarını değerlendiriyoruz.
Özellikle;
- Basınçlı kap ve ekipmanlar
- Kazanlar
- Kompresörler
- Pompalar
- Türbinler
- Vinç ve kaldırma ekipmanları
- Endüstriyel makineler
- Proses ekipmanları
- Petrol ve gaz ekipmanları
- Kimya ve petrokimya ekipmanları
- Tehlikeli ortam ekipmanları
için ürün bazlı ön değerlendirme yapılabilmektedir.
Kazakistan GGTN Ön Değerlendirme
Ürününüzün GGTN / endüstriyel güvenlik kapsamında olup olmadığını ve hangi prosedürlerin uygulanması gerektiğini belirleyebilmemiz için;
ürün adı + marka/model + teknik özellikler + çalışma basıncı/sıcaklığı + kullanım amacı + GTİP/HS kodu + mevcut CE/EAC belgeleri + teknik pasaport/katalog
bilgilerini paylaşabilirsiniz.
Ürününüz için uygunluk değerlendirmesi, endüstriyel güvenlik ekspertizi, kullanım izni ve gerekli kayıt işlemlerini ürün bazında analiz ederek süreci planlayabiliriz.
