EAC Belgesi, Avrasya Ekonomik Birliği (EAEU) ülkelerinde piyasaya arz edilecek belirli ürünlerin ilgili Avrasya Ekonomik Birliği Teknik Düzenlemelerine (TR EAEU / TR CU) uygunluğunu gösteren uygunluk değerlendirme belgelerinin genel adıdır.
EAC sistemi özellikle Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Ermenistan pazarlarına ürün ihraç eden üretici ve ihracatçılar açısından büyük önem taşır.
Ancak her ürün için aynı belge düzenlenmez. Ürünün teknik özelliklerine, kullanım amacına ve tabi olduğu teknik düzenlemeye göre EAC Uygunluk Sertifikası, EAC Uygunluk Beyanı veya farklı uygunluk belgeleri gerekebilir.
EAC Uygunluk Sertifikası Nedir?
EAC Certificate of Conformity, bir ürünün tabi olduğu ilgili EAEU teknik düzenlemesinde belirtilen gereklilikleri karşıladığını gösteren resmi uygunluk belgesidir.
Belgelendirme sürecinde ürünün teknik özellikleri, ilgili standartlar ve gerekli görülen durumlarda laboratuvar testleri ile üretim koşulları değerlendirilir.
Ürün grubuna ve uygulanacak uygunluk değerlendirme prosedürüne bağlı olarak:
- Ürün numunesinin test edilmesi,
- Akredite laboratuvar testleri,
- Teknik dokümanların incelenmesi,
- Üretim tesisinin değerlendirilmesi,
- Fabrika denetimi,
- Belgelendirme kuruluşunun değerlendirmesi
gibi aşamalar uygulanabilir.
EAC Sertifikasının geçerlilik süresi de uygulanan teknik düzenleme ve belgelendirme şemasına göre değişir. Bazı şemalarda 1, 3 veya 5 yıl gibi süreler söz konusu olabilir.
EAC Sertifikası hangi ürünlerde kullanılır?
EAC Sertifikası veya ilgili diğer uygunluk değerlendirme yönteminin gerekip gerekmediği ürün bazında belirlenir. Özellikle makine, ekipman, elektrikli ürünler, bazı otomotiv ürünleri, basınçlı ekipmanlar ve çeşitli sanayi ürünlerinde ilgili teknik düzenlemenin kapsamının kontrol edilmesi gerekir.
EAC Uygunluk Beyanı Nedir?
EAC Declaration of Conformity, ürünün ilgili EAEU teknik düzenlemelerinin gerekliliklerini karşıladığının beyan edildiği resmi uygunluk belgesidir.
Uygunluk beyanında ürünün tabi olduğu teknik düzenleme, uygulanan değerlendirme yöntemi ve destekleyici dokümantasyon esas alınır.
Beyan sürecinde, ilgili mevzuata göre:
- Ürün testleri,
- Laboratuvar raporları,
- Teknik dosya,
- Üretici dokümanları,
- Kalite yönetim sistemi belgeleri,
- Üretim koşullarına ilişkin bilgiler
gibi dokümanlar talep edilebilir.
Önemli: EAC Uygunluk Beyanı'nın her zaman EAC Sertifikasından daha basit, daha ucuz veya daha düşük riskli ürünler için kullanıldığı şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır. Hangi uygunluk değerlendirme prosedürünün uygulanacağı, ürünün tabi olduğu ilgili teknik düzenleme ve uygunluk şemasına göre belirlenir.
EAC Gümrük Birliği Sertifikası Nedir?
Piyasada “EAC Gümrük Birliği Sertifikası”, “Gümrük Birliği Sertifikası”, “TR CU Sertifikası” veya “EAC Sertifikası” ifadeleri zaman zaman birbirinin yerine kullanılmaktadır.
Buradaki temel kavram, ürünün Avrasya Ekonomik Birliği'nin ilgili teknik düzenlemelerine uygunluğunun belgelenmesidir.
Özellikle eski Customs Union (CU / Gümrük Birliği) teknik düzenlemeleri kapsamında oluşturulmuş TR CU ifadeleri günümüzde EAEU sistemi içerisinde halen birçok teknik düzenlemenin tanımlanmasında görülmektedir.
Bu nedenle yalnızca “EAC belgesi gerekiyor” demek yeterli değildir. Öncelikle ürünün:
Ürün → GTİP/HS Kodu → Teknik Özellikler → Kullanım Amacı → İlgili TR CU / TR EAEU → Uygunluk Değerlendirme Şeması
üzerinden değerlendirilmesi gerekir.
GOST-R ile EAC Arasındaki Fark Nedir?
GOST-R, Rusya'da kullanılan eski uygunluk ve belgelendirme sistemlerinden biridir.
EAEU teknik düzenlemelerinin yürürlüğe girmesiyle birlikte birçok ürün grubunda EAC sistemi ön plana çıkmıştır.
Ancak bu durum GOST-R'nin tüm ürünlerde tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Bazı ürünler için:
- GOST-R,
- GOST-R Beyanı,
- gönüllü GOST-R belgesi,
- teknik şartname veya başka ulusal uygunluk belgeleri
gerekebilir.
Bu nedenle ürünün yalnızca “Rusya'ya gidiyor” olması, otomatik olarak EAC veya GOST-R gerektiği anlamına gelmez. Ürünün tabi olduğu mevzuatın ayrıca incelenmesi gerekir.
SGR – Devlet Kayıt Belgesi Nedir?
SGR (State Registration Certificate / Certificate of State Registration), belirli ürün grupları için EAEU mevzuatı kapsamında gerekli olabilen bir devlet kayıt belgesidir.
Özellikle insan sağlığı açısından özel gerekliliklere tabi belirli ürün gruplarında gündeme gelebilir.
Ürün grubuna bağlı olarak örneğin:
- Kozmetik ürünler,
- Bazı kimyasal ürünler,
- Çocuklara yönelik belirli ürünler,
- Gıda ile temas eden bazı ürün grupları,
- Hijyen ve tüketici sağlığı açısından özel düzenlemelere tabi ürünler
için SGR gereklilikleri söz konusu olabilir.
SGR gerekliliği ürün bazında ayrıca kontrol edilmelidir.
Yangın Güvenliği ve Diğer Özel Belgeler
Bazı ürünlerde EAC uygunluk belgesine ek olarak veya EAC sisteminden bağımsız olarak özel uygunluk belgeleri veya değerlendirmeleri gerekebilir.
Örneğin yangın güvenliği açısından özel düzenlemelere tabi ürünlerde ilgili yangın güvenliği gerekliliklerinin karşılanması gerekebilir.
Bu nedenle ihracat öncesinde yalnızca “EAC gerekiyor mu?” sorusunun değil;
“Bu ürün için EAEU pazarında hangi tüm uygunluk ve kayıt belgeleri gerekiyor?”
sorusunun cevaplanması daha doğru bir yaklaşımdır.
Muafiyet / Uygunluk Yazısı Nedir?
Bazı ürünler belirli teknik düzenlemelerin kapsamına girmeyebilir veya ilgili mevzuat kapsamında zorunlu EAC uygunluk değerlendirmesine tabi olmayabilir.
Bu gibi durumlarda ürünün durumunu açıklayan muafiyet, kapsam dışı veya uygunluk gerekliliğine ilişkin resmi yazı/dokümantasyon talep edilebilir.
Ancak bu belge her ürün için otomatik olarak düzenlenen standart bir “EAC muafiyet belgesi” değildir.
Gümrük ve piyasa arzı açısından kullanılacak dokümanın niteliği, ürünün ve ilgili mevzuatın durumuna göre belirlenmelidir.
EAC Belgesi Hangi Ülkelerde Geçerlidir?
EAC sistemi, Avrasya Ekonomik Birliği (EAEU) üyesi ülkelerde uygulanmaktadır:
| Ülke | EAEU |
|---|---|
| 🇷🇺 Rusya | Üye |
| 🇧🇾 Belarus | Üye |
| 🇰🇿 Kazakistan | Üye |
| 🇰🇬 Kırgızistan | Üye |
| 🇦🇲 Ermenistan | Üye |
EAC uygunluk belgesi, ilgili teknik düzenlemenin kapsamına ve belgenin niteliğine bağlı olarak EAEU ortak pazarında kullanılabilir.
Özbekistan, Tacikistan, Azerbaycan, Türkmenistan gibi EAEU üyesi olmayan ülkeler EAC sisteminin üyesi değildir. Bu ülkelerde EAC belgesinin kabul edilip edilmediği, ilgili ülkenin kendi ithalat ve ürün mevzuatına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
EAC İşareti Nedir?
EAC uygunluk değerlendirmesinin tamamlanmasının ardından, ilgili mevzuatın şartları sağlandığında ürün üzerine EAC uygunluk işareti uygulanabilir.
EAC işareti;
- Ürün üzerinde,
- Ambalajında,
- Etiketinde,
- Kullanım kılavuzunda
ve ilgili mevzuatın izin verdiği diğer alanlarda bulunabilir.
İşaretin uygulanma şekli, boyutu ve kullanım koşulları ilgili teknik düzenlemeye göre belirlenmelidir.
EAC Sertifikası mı, EAC Beyanı mı?
Bu sorunun cevabı ürünün niteliğine göre değişir.
| Konu | EAC Uygunluk Sertifikası | EAC Uygunluk Beyanı |
|---|---|---|
| Belge türü | Sertifika | Beyan |
| Düzenleme | Yetkili/akredite belgelendirme süreci | İlgili mevzuata göre beyan süreci |
| Test | Gerektiğinde | Gerektiğinde |
| Teknik dosya | Gerekebilir | Gerekebilir |
| Fabrika değerlendirmesi | Şemaya göre gerekebilir | Şemaya göre gerekebilir |
| Geçerlilik | İlgili mevzuata göre | İlgili mevzuata göre |
| Kullanım | İlgili TR CU/TR EAEU kapsamındaki ürünler | İlgili TR CU/TR EAEU kapsamındaki ürünler |
Dolayısıyla “hangisi daha iyi?” sorusundan önce “ürün için hangisi mevzuata göre gerekli?” sorusunun cevaplanması gerekir.
EAC Belgelendirme Süreci Nasıl İlerler?
İstanbul Sertifika Ofisi olarak EAC süreçlerinde genel olarak aşağıdaki aşamalar üzerinden ilerliyoruz:
1. Ürün Analizi
Ürünün teknik özellikleri, kullanım amacı ve ürün grubu incelenir.
2. Mevzuat ve Teknik Düzenleme Tespiti
Ürünün tabi olduğu ilgili TR CU / TR EAEU teknik düzenlemeleri belirlenir.
3. Uygunluk Değerlendirme Yönteminin Belirlenmesi
Ürün için EAC Sertifikası, EAC Uygunluk Beyanı veya başka bir uygunluk değerlendirme prosedürünün gerekip gerekmediği belirlenir.
4. Dokümanların Hazırlanması
Teknik dokümanlar, ürün bilgileri, test raporları ve gerekli diğer belgeler hazırlanır.
5. Test ve Denetim
Mevzuatın gerektirdiği durumlarda ürün testleri ve/veya üretim tesisi değerlendirmeleri gerçekleştirilir.
6. Belgelendirme / Beyan
Uygunluk değerlendirme süreci tamamlandıktan sonra ilgili belge veya beyan oluşturulur.
7. EAC İşaretlemesi
Mevzuatın gerektirdiği durumlarda ürün ve ambalaj üzerindeki EAC işaretleme süreci tamamlanır.
8. İhracat ve Piyasaya Arz
Belgelendirme sürecinin tamamlanmasının ardından ürünün EAEU pazarındaki ithalat ve piyasaya arz süreçleri ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülür.
İstanbul Sertifika Ofisi ile EAC Belgelendirme
İstanbul Sertifika Ofisi, 2005 yılından bu yana Rusya ve Avrasya pazarlarına yönelik belgelendirme süreçlerinde faaliyet göstermektedir.
Üretici ve ihracatçı firmalara;
EAC Sertifikası, EAC Uygunluk Beyanı, GOST-R, SGR ve diğer uygunluk değerlendirme süreçleri konusunda danışmanlık ve belgelendirme hizmetleri sunuyoruz.
Ürününüz için yalnızca bir belge temin etmek yerine, öncelikle hangi belgenin gerçekten gerekli olduğunu belirlemeyi ve süreci buna göre planlamayı hedefliyoruz.
EAC belgesi almak veya ürününüzün EAC kapsamını öğrenmek için
Ürün bilgilerinizi, teknik özelliklerinizi ve mümkünse GTİP/HS kodunuzu bizimle paylaşın.
İstanbul Sertifika Ofisi olarak ürününüzün EAEU mevzuatı açısından ön değerlendirmesini yaparak, gerekli uygunluk değerlendirme süreci hakkında bilgi ve teklif sunabiliriz.
İstanbul Sertifika Ofisi
Uluslararası Belgelendirme ve Uygunluk Değerlendirme Hizmetleri
