CoC belgesi nedir, kim düzenler ve nasıl alınır?

Alıcınız ya da varış ülkesinin gümrüğü CoC belgesi istiyorsa, sizden ürünün o ülkenin standartlarına uyduğunu gösteren bir uygunluk sertifikası bekleniyor demektir. Bu belgeyi o ülkenin yetkilendirdiği muayene kuruluşu, çoğunlukla malınız yüklenmeden önce yaptığı kontrolle düzenler. Zamanlama önemlidir: Nijerya'da SONCAP (Standards Organisation of Nigeria Conformity Assessment Programme) sertifikası mal menşe ülkeden ayrıldıktan sonra alınamaz (Standards Organisation of Nigeria, Sıkça Sorulan Sorular).

CoC belgesi nedir?

CoC belgesi, ihraç ettiğiniz ürünün varış ülkesinin standartlarına ve teknik düzenlemelerine uyduğunu gösteren uygunluk sertifikasıdır. Kısaltmanın açılımı ülkeye göre değişir. Nijerya'nın SONCAP adlı ithalat uygunluk programında CoC, Certificate of Conformity (Uygunluk Sertifikası) demektir ve ürün kalitesinin standartlara uygunluğunu doğrulayan zorunlu süreçlerden biridir (Standards Organisation of Nigeria, SONCAP hizmeti).

Cezayir'de aynı kısaltma Fransızca Certificat de Contrôle Qualité için kullanılır. Orada belge, Cezayir Merkez Bankası için ödenen malın beyan edilenle aynı olduğunu ve geçerli standart ve teknik düzenlemelere uyduğunu kanıtlar (TÜV Rheinland, Cezayir CoC programı).

Ülkelerin bu belgeyi neden istediğini Uganda örneği iyi gösterir. Uganda'daki programın amaçları ürün güvenliğini ve kalitesini artırmak, gümrükten çekmeyi kolaylaştırmak, adil rekabeti desteklemek ve sahte ürünle mücadele etmektir. Düzenlenen sertifika da malın gümrükten çekilmesinde kullanılır (Bureau Veritas, Uganda PVoC kılavuzu).

Örneğin ürününüz Kenya'ya gidiyor. Ürün Kenya standartlarına, onaylı şartnamelere ve diğer geçerli düzenlemelere uyuyorsa uygunluk sertifikası alır. Uymuyorsa sertifika yerine uygunsuzluk raporu düzenlenir (Kenya Standards Order, Legal Notice 78 of 2020).

CoC belgesini kim düzenler?

CoC'yi, varış ülkesinin standart kurumunun yetkilendirdiği bir muayene ya da belgelendirme kuruluşu düzenler. Yetkili kuruluş ülkeye ve programa göre değiştiği için ilk iş, malınızın gideceği ülkenin programında kimin yetkili olduğuna bakmaktır.

Kuruluşu siz mi seçersiniz? Nijerya'ya mal gönderiyorsanız evet. Numunelerin test edileceği bağımsız akredite firma (IAF) laboratuvarını ya da onaylı akreditasyon ajanı laboratuvarını serbestçe seçebilirsiniz.

Suudi Arabistan'da ise sevkiyat sertifikası talebiniz, CoC'nizi veren kuruluşa kendiliğinden yönlenir. CoC için anlaştığınız kuruluş, sonraki adımda da muhatabınız olur.

Hangi ülkeler CoC istiyor?

Nijerya, Kenya, Uganda, Merkezi Irak, Cezayir ve Suudi Arabistan, ithal ürün için CoC ya da aynı işi gören bir uygunluk sertifikası isteyen ülkelerdendir. Her ülkenin programı ayrı adla yürür ve şart çoğu zaman ürüne ya da ödeme yöntemine bağlıdır.

Sizin sevkiyatınız kapsamda mı?

Sevkiyatınızın kapsama girip girmediğini Cezayir'de ödeme şekli belirler. Alıcınız akreditifle ya da vesaik mukabili ödüyorsa o ithalattaki bütün mallar için CoC gerekir.

Suudi Arabistan'da soru, ürününüzün düzenlenmiş olup olmadığıdır. SABER, Suudi Standartlar, Metroloji ve Kalite Kurumu'nun ürün kaydı, uygunluk sertifikası ve sevkiyat sertifikası işlerini yürüttüğü elektronik platformdur (SABER, Suudi ürün güvenliği platformu). Sevkiyat sertifikasına başvurduğunuzda düzenlenmiş ürün için geçerli CoC, düzenlenmemiş ürün için öz beyan listelenir.

Merkezi Irak'a küçük tutarlı bir parti göndereceğinizi düşünün. Programda asgari değer eşiği olmadığı için o parti de kapsama girer. İstisna, Irak bakanlığına ya da bağlı idareye bakanlığın kendi şartnamesiyle giden ürünlerdir.

Nijerya'da gıda, ilaç ve ekipman ile makine dışındaki tıbbi ürünler SONCAP'tan muaftır. Düzenlenmiş bir ürün satıyorsanız alıcınız Product Certificate ve SONCAP Certificate olmak üzere iki belge almak zorundadır. Belgenin türü, ne sıklıkla uğraşacağınızı da belirler. Kayıtsız statüdeki Ürün Sertifikası 1 tek kullanımlıktır ve altı ay geçerlidir. Kayıtlı (Ürün Sertifikası 2) ve lisanslı (Ürün Sertifikası 3) belgeler ise bir yıl geçerlidir. İthalatçınızın Nijerya'daki ithalat formu olan Form M'yi açabilmesi için bu üç ürün sertifikasından biri gerekir. Gümrükte istenen SONCAP Sertifikası ise sevkiyata özgüdür ve her ithalatta süreç yeniden yapılır.

Uganda'daki şart Bureau Veritas'ın 2014 tarihli rehberinden geliyor; göndermeden önce güncel durumu muayene firmasına teyit ettirin.

Malınızın gideceği ülke bu tabloda yoksa CoC gerekmediği sonucuna hemen varmayın. Alıcınıza ya da ithalatçı ülkenin gümrük veya standart kurumuna, ürününüz için bir uygunluk doğrulama programı olup olmadığını sorun. Program varsa onu yürüten yetkili muayene kuruluşunu bulun ve şartları sevkiyattan önce teyit edin.

CoC belgesi nasıl alınır?

CoC, malın gideceği ülkenin programında yetkili muayene kuruluşuna başvurup ürünü sevkiyattan önce doğrulatarak alınır. Ayrıntı ülkeye göre değişse de örnek programlar aşağıdaki sırayı izler.

1. Başvuru ve belgeler. Uganda pVoC'de mal listesi, proforma fatura, varsa üçüncü taraf sertifika ya da test raporu ve malın muayeneye hazır olacağı yer ile tarih, Request for Certificate (RFC) formuyla verilir. Irak VoC'de başvuruyu ihracatçı ya da ithalatçı yapabilir; nihai fatura, çeki listesi ve varsa konşimento gibi taşıma belgesi istenir. Cezayir'de TÜV Rheinland şemasında imzalı başvuru formu, akreditif ve proforma ya da nihai fatura sunulur.

2. Belge incelemesi ve gerekirse test. Diyelim ki Irak'a sevkiyat hazırlıyorsunuz ve elinizde kabul edilecek bir uygunluk belgesi yok. Bu durumda ürün, akredite ve uluslararası laboratuvar akreditasyon birliğine (ILAC) üye bir laboratuvarda Irak standartlarına göre tam teste girer.

3. Sevk öncesi muayene. Uganda pVoC'de muayene ihracat bölgesinde ve yükleme öncesinde yapılır. Müfettiş malın belgelerde tanımlananla aynı olduğuna ve standarda uyduğuna bakar, şüphe duyarsa numune alır. Nijerya SONCAP'ta fiziki muayeneye akredite laboratuvarda test, üretim süreci denetimi ve belge kontrolü de eşlik eder.

4. Belgenin düzenlenmesi. Uganda'da muayene raporu belgelerle karşılaştırılır ve sonuç uygunsa CoC düzenlenir.

Ücret ürüne ve ülkeye göre değiştiği için başvurmadan önce muayene kuruluşundan teklif alın. Nijerya, Kenya, Cezayir ve Suudi Arabistan için programı ve Türkiye'den başvuruya nasıl destek verdiğimizi yukarıdaki tabloda bağlantısı olan ülke sayfalarımızda anlatıyoruz.

Başvurmadan önce ürününüzün programa girip girmediğini programın kendi listesinden kontrol edin. Irak için Bureau Veritas'ın Verigates sitesindeki VOC Iraq – Products list listesine bakın. Uganda'da pVoC'nin zorunlu ürün grupları oyuncak, elektrik ve elektronik, otomotiv, kimyasal ürünler, mekanik malzeme ve gaz cihazları, tekstil, deri, plastik ve kauçuk ile gıdadır. Nijerya'da SON'un SONCAP muafiyet listesine bakın. Cezayir'de kapsamı ürün değil ödeme şekli belirler. Ürününüzü listede bulamazsanız ürün tanımınızla programın yetkili muayene kuruluşuna yazılı olarak sorun.

CoC olmadan mal gümrüğe gelirse ne olur?

CoC'siz mal bazı ülkelerde ek ücret ve varış muayenesiyle gümrükten girebilir, bazılarında ise varış muayenesine hiç izin verilmez. Kenya, Nijerya ve Irak örnekleri bu farkı gösteriyor.

Kenya'ya giden malınız CoC'siz yola çıkıp onaylı antrepoda bekliyorsa, muayene ücretine ek olarak ithalatçınızın Kenya Standartlar Bürosu lehine gümrük değerinin yüzde beşi kadar teminat senedi vermesi gerekir. Muayenede ürün Kenya standartlarına uymazsa ithalatına izin verilmez ve mal, masrafı ithalatçıya ait olmak üzere ihracat ülkesine geri gönderilir ya da imha edilir. CoC'niz olsa bile Büro gerekli görürse malı limanda yeniden muayene edebilir. Bu hükümler Kenya'nın Legal Notice 78 of 2020 düzenlemesinde yer alır.

Nijerya'ya mal gönderiyorsanız belgeyi mal menşe ülkeden ayrılmadan önce tamamlamanız gerekir. Irak programını yürüten Bureau Veritas da CoC düzenlenip düzenlenmeyeceğinden emin değilseniz sevkiyattan önce kendisine danışmanızı öneriyor.

CoC, menşe şahadetnamesi ve AB uygunluk beyanı arasındaki fark

Üç belge üç ayrı soruyu cevaplar. Menşe şahadetnamesi malın nereden geldiğini, AB uygunluk beyanı ürünün AB kurallarına uyduğunu, CoC ise bir uygunluk kontrolünün sonucunu gösterir. Belgeyi kimin düzenlediği ve nerede işe yaradığı da buna göre değişir.

Menşe şahadetnamesi tercihli olmayan menşeyi gösterdiği için size indirimli gümrük tarifesi kazandırmaz. Ticaret Bakanlığı'nın sık sorulan sorular sayfası bunu açıkça yazar.

DoC'yi imzaladığınızda ürünün AB mevzuatına uygunluğunun bütün sorumluluğunu siz üstlenirsiniz. Beyan, uygunluk değerlendirmesi yapılıp teknik dosya hazırlandıktan sonra imzalanır. Telsiz ekipmanı gibi bazı ürün gruplarında DoC'nin ürünle birlikte gitmesi de gerekir.

Uganda pVoC örneğinde ithalat CoC'si, ihracat bölgesindeki bir muayene kuruluşunun kontrolüne dayanır. DoC'yi üretici ya da yetkili temsilcisi imzalar, araç CoC'sini üretici düzenler.

Sevkiyattan önce kontrol listesi

Alıcınızdan CoC talebi geldiğinde sevkiyattan önce şu sırayla ilerleyin:

1. Varış ülkesinin programını belirleyin: Nijerya'da SONCAP, Kenya ve Uganda'da PVoC/pVoC (sevk öncesi uygunluk doğrulama programı), Merkezi Irak'ta VoC, Suudi Arabistan'da SABER.

2. Ürününüzün kapsama girip girmediğine bakın. Cezayir'de ödeme şekli, Nijerya'da muafiyet listesi belirleyicidir.

3. O programda yetkili kuruluşu bulun ve başvuru belgelerini (proforma fatura, mal listesi, varsa test raporu) hazırlayın.

4. Muayene yerini ve tarihini yükleme öncesine planlayın. Kenya ve Nijerya örneklerinde CoC'siz yola çıkan malın telafisi pahalıdır, Irak'ta ise varış muayenesi yoktur.

5. Emin olmadığınız noktayı sevkiyattan önce alıcınıza ve muayene kuruluşuna sorun.

Program ayrıntıları ve başvuru desteği için Nijerya, Kenya, Cezayir ve Suudi Arabistan sayfalarımıza bakın.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. İthalatçı ülkenin gümrük ve uygunluk mevzuatı değişebilir; sevkiyattan önce güncel şartları yetkili kuruluşla teyit edin.

Son kontrol: 02.11.2026