Rusya, Belarus ya da Kazakistan'a ev kimyasalı, dezenfektan veya kişisel hijyen ürünü satmaya hazırlanıyorsanız SGR (ürünün devlet tescil belgesi) ile karşılaşmanız olası. SGR nedir? Ürünün beş üyeli Avrasya Ekonomik Birliği'nde devlet tescilinden geçtiğini gösteren ve süre sınırı olmadan verilen belgedir (Avrasya Ekonomik Komisyonu; Avrasya Ekonomik Birliği, resmî web sitesi).

SGR nedir?

SGR, Rusça "ürünün devlet tescil belgesi" demektir; Avrasya Ekonomik Birliği'nde (AEB) yalnız bazı ürünler için istenir (Avrasya Ekonomik Komisyonu Kurulu, Karar No. 80). Rusça resmî adı svidetelstvo o gosudarstvennoy registratsii produktsii.

SGR hangi kararla düzenleniyor?

SGR'yi Avrasya Ekonomik Komisyonu (EEK) Kurulu'nun 80 sayılı kararı düzenler. Karar 30.06.2017'de kabul edildi, 04.07.2017'de yayımlandı ve 01.06.2019'da yürürlüğe girdi.

Belgenin dayandığı ürün kuralları daha eskidir ve Gümrük Birliği Komisyonu'nun 28 Mayıs 2010 tarihli 299 sayılı kararına dayanır (Avrasya Ekonomik Komisyonu). Bu karar Ortak Liste'yi (gümrük sınırında ve Birlik içinde sıhhi, yani sağlık yönünden denetime giren malların listesi), bu mallar için uyulacak gereklilikleri ve ürün güvenliğini gösteren belgenin tek tip formunu belirler.

Ortak Liste'nin II. Bölümü (devlet tesciline tabi ürünler listesi), tescil gereken ürünleri sayar. Belge, hesabı tutulan resmî belge formları üzerine basılır.

SGR hangi ürünler için gerekli, hangileri için gerekmez?

SGR, AEB gümrük bölgesinde ilk kez üretilen ya da bu bölgeye ilk kez ithal edilen ve Ortak Liste'nin II. Bölümü'nde sayılan ürünler için gerekir. Listenin başlıca kalemleri dezenfeksiyon, haşere ve kemirgen mücadele maddeleri (veteriner kullanım hariç), ev kimyasalları, insan için potansiyel tehlike taşıyan kimyasal ve biyolojik maddeler (tıbbi ürünler hariç), içme suyu sistemlerinde kullanılacak su arıtma malzeme ve cihazları ile yetişkinlere yönelik kişisel hijyen ürünleri yer alır.

Hangi ürünlerin muaf olduğunu Ortak Liste'nin Bölüm III'ü söyler. Burada adı geçen ürünler için TN VED (Birliğin dış ticaret tarife kodu, Türkiye'deki Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu yani GTİP karşılığı) ne olursa olsun tescil belgesi istenmez (Avrasya Ekonomik Komisyonu).

Üreticinin yalnız parfümeri-kozmetik, ev kimyasalı, bitki koruma, dezenfeksiyon ürünleri ya da ilaç üretimi için tasarladığı hammadde ve etken maddeler de tescile tabi olmaz. Ürün adının listede geçmesi de tek başına yetmez; tescil, ürün grubu ve tarife kodu koşulları birlikte tuttuğunda gerekir.

SGR hangi ülkelerde geçerli?

SGR, Avrasya Ekonomik Birliği'ne üye beş ülkede geçerlidir: Ermenistan, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Rusya Federasyonu. Birlik, kendi sınırları içinde malların, hizmetlerin, sermayenin ve iş gücünün serbest dolaşımını sağlar.

SGR ne kadar süre geçerli?

SGR süre sınırı olmadan verilir. Üçüncü bir ülkeden gelen ürün için belge ithalatın tüm dönemi boyunca, AEB içinde üretilen ürün için üretimin tüm dönemi boyunca geçerlidir.

SGR nereden doğrulanır?

Elinize geçen bir SGR'yi, EEK sitesinin Sicil (Реестры) bölümündeki birleşik devlet tescil belgeleri sicilinden doğrularsınız (Avrasya Ekonomik Komisyonu, Sicil sayfası). Üye ülkelerin ulusal tescil belgesi sicilleri EEK sitesinde ayrı bir sayfada listelenir (Avrasya Ekonomik Komisyonu).

EEK Kurulu 28 Mayıs 2024'te, dezenfektan tescil ettirenlerin kullanım talimatı metnini de ortak sicile alan sicil değişikliğini kabul etti. Başvurudan önce talimatın sicile girecek son hâlini hazır tutun (Avrasya Ekonomik Komisyonu).

SGR ile EAC belgesi arasındaki fark nedir?

İki belge farklı şeyleri kanıtlar. SGR, ürünün devlet tescilinden geçtiğini gösterir; EAC (Eurasian Conformity) sertifikası ya da beyanı ise ürünün bir AEB teknik düzenlemesine (ürünün güvenlik şartlarını belirleyen AEB kuralı) uyduğunu onaylar.

Sertifika ve beyanla yapılan zorunlu uygunluk onayı, yalnız ilgili teknik düzenleme bunu öngördüğünde ve yalnız o düzenlemeye uygunluğu göstermek için yapılır. Ürün üzerindeki EAC işareti de AEB piyasa dolaşım işaretidir ve "Eurasian Conformity" (Avrasya Uygunluğu) anlamına gelir.

Bazı ürünlerde SGR teknik düzenlemenin içinden gelir. Bir teknik düzenleme uygunluk değerlendirmesini devlet tescili biçiminde öngörüyorsa, o ürünler Ortak Liste'nin II. Bölümü'nde sayılmaz ve devlet tescili o düzenlemeye uygunluğu kanıtlamak için yapılır.

Belgelerin biçimi ve tutulduğu yer de ayrıdır. EAC sertifikası ve beyanının biçimleri EEK Kurulu'nun 15 Kasım 2016 tarihli 154 sayılı kararıyla onaylandı. Verilen sertifikalar ve kayıtlı beyanlar uygunluk değerlendirme belgelerinin Birleşik Sicili'nde, SGR'ler ise devlet tescil belgelerinin ayrı sicilinde tutulur; doğrulamayı belgenin türüne göre farklı sicilde yaparsınız.

Ürününüz için SGR gerekip gerekmediğini nasıl kontrol edersiniz?

SGR gerekip gerekmediğini Ortak Liste'ye üç soru sorarak kontrol edersiniz: ürününüz Bölüm II'deki bir ürün grubunda mı, GTİP'inizin TN VED karşılığı o grubun tanımında yer alıyor mu ve Bölüm III istisnalarından birine giriyor mu. İlk iki koşul birlikte aranır; yalnız grup ya da yalnız kod tutuyorsa ürün devlet tesciline girmez.

Diyelim ki Türkiye'den Rusya'ya dezenfektan ya da ev kimyasalı gönderen bir üreticisiniz.

  1. Ürün grubunu bulun. Liste ürünleri üç bölüme ayırır. Dezenfeksiyon maddeleri ve ev kimyasalları Bölüm II gruplarındandır, yani ürününüz ilk sorudan geçer.

  2. GTİP pozisyonunu eşleştirin. Dezenfektanınızın pozisyonu listede çıksa da kapsam pozisyonun içinde daralabilir. Pozisyonu her zaman grupla birlikte arayın. Örneğin 3403 pozisyonundan yalnız tekstil, deri ve kürkün yağlanmasında kullanılan ürünler tescile tabidir.

  3. Bölüm III istisnasına bakın. Bu istisnalar yalnız Bölüm II'ye girmiş ürünlere uygulanır. SGR başvurusu için sıhhi incelemeye (sağlık yönünden inceleme) gönderdiğiniz numuneler bunlardan biridir ve onlar için belge istenmez.

Ürününüzü Bölüm II'de bulamadıysanız SGR gerekmeyebilir, ama işi orada bitirmeyin. Ürününüzün tabi olduğu teknik düzenlemeyi de okuyun, çünkü o düzenleme devlet tescilini ya da EAC sertifikası veya beyanını öngörebilir.

Gümrükte ürünün listede yazan kullanım alanına girdiğini taşıma ya da ticari belgelerdeki bilgilerle veya üreticinin bilgilendirme mektubuyla gösterirsiniz. Yalnız deri yağlamada kullanılan bir ürün 3403 pozisyonunun daralmış kapsamına girer.

Liste de sabit kalmıyor. EEK Konseyi 14 Mayıs 2024'te ağız hijyeni ürün ve cihazlarını devlet tesciline tabi birleşik listeye eklemeye karar verdi. Parfümeri ve kozmetik ürünlerin güvenliğine ilişkin teknik düzenlemeye tabi olanlar bunun dışında kaldı.

Eski bir PDF'e güvenmeyin, listenin güncel metnine bakın.

Kontrole başlamadan önce ürün bilgilerinizi, teknik özelliklerinizi ve mümkünse GTİP/HS (uluslararası Armonize Sistem) kodunuzu bir araya getirin. SGR gerekliliği ürün bazında ayrıca kontrol edilmelidir.

Ürün, örnekteki gibi Türkiye'de, yani AEB dışında üretiliyorsa başvuruyu üretici ya da tedarikçi (ithalatçı) yapabilir. Sunulan belgelerin doğruluğundan başvuran sorumlu olur. Rusya'da belge listesini, Rusya'nın tüketici hakları ve insan sağlığı denetim kurumu Rospotrebnadzor'un bölge müdürlükleri kendi sayfalarında yayımlar (Rospotrebnadzor Kostroma Müdürlüğü).

Dosyada genellikle başvuru dilekçesi ve ürünün hangi belgelere göre üretildiğini gösteren kopyalar (standart, teknik şartname, formül ya da bileşim bilgisi) bulunur. Bunlara üreticinin ürünün bu belgelere uyduğunu bildiren yazısı (kalite sertifikası, güvenlik pasaportu, analiz sertifikası, serbest satış sertifikası ya da üretici mektubu), deney protokolleri ve numunelerin AEB gümrük bölgesine girişini gösteren belgelerin kopyaları eklenir (Rospotrebnadzor Kostroma Müdürlüğü).

Başvuruyu kurum yöneticisi dışında biri yapıyorsa vekâlet (yetki belgesi) gerekir (Rospotrebnadzor Moskova Müdürlüğü, devlet tescil belgesi düzeni sayfası).

Başvuru sürecini sizin adınıza nasıl yürüttüğümüzü EAC Belgesi: Uygunluk Sertifikası ve Beyanı sayfasında bulabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Sevkiyattan önce ürününüzün güncel liste ve teknik düzenleme durumunu doğrulayın.

Son kontrol: 04.11.2026