Rus alıcınız siparişin yanına "ürünler Chestny Znak koduyla gelsin" diye not düştüyse, kodu sizin bulmanız gerekmiyor: kodları Rusya'daki sistem operatörü Geliştirme ve Teknoloji Perspektifleri Merkezi (CRPT) üretir ve dağıtır, siparişi de Rus ithalatçı verip size iletir (Ticaret Bakanlığı). Sizin işiniz, gelen kodu gümrüklemeden önce, tercihen kendi üretim tesisinizde ürüne basmaktır. Aşağıda hangi ürünlerin kapsamda olduğunu, 2026'da hangi tarihlerin devreye girdiğini, kodun maliyetini ve sevkiyattan önce neyi kontrol etmeniz gerektiğini bulacaksınız.

Chestny Znak (Adil Mark) nedir ve kim işletir?

Chestny Znak (Честный знак, "Adil Mark"), Rusya'nın ulusal zorunlu ürün etiketleme ve takip sistemidir; sistemi kuran, uygulayan ve işleten kurum, kodların üretimi ve dağıtımı dahil, CRPT'dir (Ticaret Bakanlığı). Sistemin koordinatörü Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, işleyişin kontrolünden sorumlu kurum Dijital Gelişim, Haberleşme ve Kitlesel İletişim Bakanlığı, düzenleyici kurum ise Maliye Bakanlığı'dır.

Ürüne basılan etikette 14 haneli ürün kodu, ürüne özel 13 haneli seri numarası, tüketim ve üretim tarihleri ile dört haneli teyit kodu bulunur. Rus tüketici bu etiketi akıllı telefonla okutup ürünün bilgilerine ulaşabilir (Ticaret Bakanlığı). Kod ürüne iki boyutlu barkod olarak basılır; örneğin radyoelektronik ürünlere ilişkin karar, kodun Data Matrix biçiminde, yani küçük kare bir kod olarak basılmasını şart koşar (Rusya Federasyonu Hükümeti 2026). Böylece her paket kendi kimliğiyle dolaşır ve alıcınızın sizden istediği kare kod da bu kimliğin ürün üzerindeki karşılığıdır.

Hangi ürün grupları zorunlu etiketlemede?

Kapsam geniş: ayakkabı, tekstil ve hazır giyim, süt ürünleri, parfümeri, lastik, şişe su, ilaç ve tıbbi cihazlar zorunlu etiketlemeye tabi gruplar arasında. Listede bunların yanında kürk manto, tütün, fotoğraf makinesi ve flaş, bira ve düşük alkollü içecekler, alkolsüz içecekler, gıda takviyeleri, antiseptik ve dezenfektanlar, tekerlekli sandalye, havyar, bisiklet, veteriner ilaçları, bitkisel yağlar, hayvan yemi, konserve ürünler ve alkolsüz bira da yer alır (Ticaret Bakanlığı).

Türk ihracatçının sık karşılaştığı gruplarda geçiş farklı hızlarda ilerledi. Tekstil ve hazır giyimde etiketleme 1 Ocak 2021'de zorunlu oldu (Ticaret Bakanlığı). 1 Mart 2025'te kapsama alınan ek hafif sanayi ürünlerinde etiketsiz ithal ürünün serbest dolaşıma sokulması 1 Temmuz 2025'ten, etiketsiz kalan malın satışı 1 Ocak 2026'dan beri yasak.

Kozmetik ve ev kimyasallarında takvim üç adımdı: sabun ve deterjanda 1 Mayıs 2025, saç ve tıraş ürünleri ile deodorantta 1 Temmuz 2025, kozmetik ürünleri ve diş macununda 1 Ekim 2025 itibarıyla etiketleme zorunlu (Ticaret Bakanlığı). İnşaat malzemelerinde pilot dönem 31 Ağustos 2025'te bitti ve sisteme kayıt 1 Eylül 2025'te başladı. Motor yağında üretici ve ithalatçılar 1 Eylül 2025'ten beri kodu uygulamak ve ithalat bildirimini yapmak zorunda.

Ürününüzün kapsamda olup olmadığını ürün adından çok Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) numarasına bakarak anlarsınız. Ticaret Bakanlığı'nın bilgi notu her grup için GTİP numaralarını ve Rusya'nın ürün sınıflandırma kodlarını (OKPD 2) ayrı ayrı listeler (Ticaret Bakanlığı). Kendi GTİP'inizi bu listeyle ve alıcınızın bildirdiği kodla karşılaştırın.

2026'da ne değişti: 1 Mayıs genişlemesi ve geçiş süreleri

2026'da kapsam gıda ve elektronik tarafında hızla büyüdü. En kalabalık tarih 1 Mayıs 2026 oldu: o günden itibaren hem radyoelektronik ürünlerde hem de unlu mamuller ve keklerde üretici ve ithalatçı kodu uygulamak zorunda (Ticaret Bakanlığı). 2026'daki zorunluluk tarihleri tek tabloda şöyle (Rusya Federasyonu Hükümeti 2026):

Tarih

Ürün grubu

1 Mart 2026

Kurabiye, marmelat, gofret, oryantal tatlılar, sürülebilir ezmeler

1 Nisan 2026

Çay

1 Mayıs 2026

Unlu mamuller ve kekler; radyoelektronik ürünler

1 Haziran 2026

Kahve ve hindiba

1 Temmuz 2026

Çikolata ürünleri, draje, karamel, sakız

1 Ağustos 2026

Et ürünleri

1 Eylül 2026

Makarna, bal, müsli, hazır patates ürünleri

1 Ekim 2026

Sosis ve şarküteri

1 Aralık 2026

Un, tahıllar, tahıl ve hamur karışımları; IV. bölüm radyoelektronik ürünler

Ayrıntılar ve geçiş süreleri aşağıda.

Şekerleme ve tatlılarda pilot dönem 1 Mart-31 Ağustos 2025 arasında yürüdü, sisteme kayıt 1 Eylül 2025'te başladı (Ticaret Bakanlığı). Kod uygulama üç aşamada geldi:

  • 1 Mart 2026: kurabiye, marmelat, köpük şekerleme, pastil, oryantal tatlılar, gofret, çikolatalı, fındıklı ve diğer sürülebilir macunlar (ezmeler)

  • 1 Mayıs 2026: kruvasan, hamur işi, rulo gibi unlu mamuller ve kekler

  • 1 Temmuz 2026: çikolata ürünleri, draje, karamel ve sakız

Lokum ya da helva gönderiyorsanız ürününüzün hangi GTİP satırına düştüğünü alıcınızla birlikte netleştirin; tarih o satıra göre belirlenir.

Radyoelektronik ürünlerde test ve pilot dönem 1 Aralık 2023-28 Şubat 2026 arasında sürdü, 1 Mart 2026'da tüm piyasa aktörlerinin kaydı başladı, 1 Mayıs 2026'dan itibaren üretici ve ithalatçının kodu uygulaması ve ürünü bu kodla dolaşıma sokması zorunlu oldu (Ticaret Bakanlığı). 21 Mayıs 2026 tarihli 577 sayılı değişiklik, listeye ayrı bir IV. bölüm ekledi ve bu bölümdeki ürünler için kod uygulama ve dolaşıma sokma bildirimi 1 Aralık 2026'da başlıyor (Rusya Federasyonu Hükümeti 2026). Aynı değişiklik iki geçiş süresi tanıyor:

  • 30 Kasım 2026'ya kadar satın alınan IV. bölüm ürünleri 28 Şubat 2027'ye kadar etiketlenebilir.

  • 1 Aralık 2026 itibarıyla Rusya'da satılmamış duran, 30 Kasım 2026'ya kadar üretilmiş ya da ithal edilmiş IV. bölüm ürünleri 30 Kasım 2027'ye kadar etiketlenebilir.

Bu süreler Rusya'daki stok içindir. Yeni sevkiyatınız 1 Aralık 2026'dan sonra gümrüğe varacaksa ürünün kodlu çıkmasını planlayın. I-III. bölümlerdeki radyoelektronik ürünlerde ise dolaşım bilgilerinin sisteme bildirilmesi 1 Aralık 2026'da başlıyor (Rusya Federasyonu Hükümeti 2026).

Gıdanın geri kalanında da tarihler art arda geldi. Çay 1 Nisan 2026, kahve ve hindiba 1 Haziran 2026 itibarıyla kod uygulamasına geçti (Ticaret Bakanlığı). Et ürünlerinde kod uygulama ve dolaşıma sokma bildirimi genel et ürünleri için 1 Ağustos 2026, sosis ve şarküteri için 1 Ekim 2026'da zorunlu oldu. Bakkaliye grubunda makarna, bal, müsli ve hazır patates ürünleri 1 Eylül 2026, un, tahıllar, tahıl karışımları ve hamur karışımları 1 Aralık 2026 itibarıyla sisteme giriyor.

Rus makamları, sektörün hazırlığına ve stok durumuna göre ürün bazında ek geçiş süresi tanınabileceğini söylüyor. Ticaret Bakanlığı ise son tarihi beklemeden etiketlemeye geçmenizi öneriyor: erken başlayan firma, sevkiyatta çıkacak sorunu da erken görür ve süreci deneyerek öğrenir (Ticaret Bakanlığı).

Kodu kim basar: Rus ithalatçı mı, Türk üretici mi?

Etiketlemeden sorumlu taraf Rus ithalatçıdır, etiket ya da barkod bilgilerini üreticiye ulaştırmak da onun işidir (Ticaret Bakanlığı). Siz kodu kendiniz sipariş etmezsiniz. Alıcınızın sisteme kayıtlı olması, ürününüzü katalogda tanımlaması ve kodları size göndermesi gerekir.

Fiziksel basım ise çoğu zaman sizin tarafınızda olur. Etiketleme eşya gümrüklenmeden önce tamamlanmalıdır; tercih edilen yer üretim tesisi, diğer seçenek Rusya'da gümrükleme öncesi depodur (Ticaret Bakanlığı). Kodun ithalatçıdan çıkıp ürüne basılmasına kadarki iş bölümü genellikle üç adımdır:

  1. Rus ithalatçı kodları CRPT'den sipariş eder ve size iletir.

  2. Siz kodları üretim hattında ürün ya da tüketici ambalajı üzerine basarsınız.

  3. İthalatçı basılan kodları sisteme bildirir ve ürünü dolaşıma sokar.

Depo seçeneği kâğıt üzerinde mümkün olsa da her kolinin Rusya'da açılıp tek tek etiketlenmesi ek süre ve maliyet demektir. Bu yüzden alıcınızla sözleşmede kodların size en geç kaç gün önce ulaşacağını yazmak işinizi kolaylaştırır.

Kayıt ve kod adımları, kod başına maliyet

Sisteme kaydı Rus piyasa katılımcısı yapar: Dijital Gelişim Bakanlığı'nın akredite ettiği merkezlerden e-imza alır, ilgili yazılımı indirir ve CRPT kayıt sayfası üzerinden kaydolur (Ticaret Bakanlığı). Kayıttan sonra katılımcının kod siparişi, ürüne uygulama, raporlama, ödeme ve malı piyasaya sürme işlemlerinin tümünü eksiksiz yürütmesi gerekir.

Kod ücreti 2019 tarihli hükümet kararıyla belirlendi: etiketleme kodu başına KDV hariç 50 kopek (Rusya Federasyonu Hükümeti 2019). Operatör bu ücreti 1 Temmuz 2019'dan beri alıyor. Bir istisna var: hayati ve temel ilaçlar listesindeki, üretici azami satış fiyatı 20 rubleyi aşmayan tıbbi ilaçlar için kod ücreti alınmaz. Bu tutar 2019 kararındaki rakamdır; güncel kod ücretini sipariş öncesinde ithalatçınızdan ya da CRPT'nin resmî duyurusundan teyit edin.

Diyelim ki alıcınız 20.000 adet kozmetik ürün sipariş etti ve her birine bir kod gerekiyor. Kod başına 50 kopek üzerinden kod bedeli KDV hariç 10.000 ruble eder. Karar bu ücreti kodu alan piyasa katılımcısından alır (Rusya Federasyonu Hükümeti 2019), yani bedel çoğu zaman ithalatçınızın hesabına yazılır. Basım için gereken yazıcı, etiket ve hat süresi ise sizin maliyetinizdir; fiyat teklifinizde bunları ayrı kalem olarak gösterin.

Radyoelektronikte geçiş döneminde kodlar ücretsiz verildi; ücretsiz kodu 30 Nisan 2026'ya kadar ürüne uygulayıp sisteme bildirmeyen katılımcı, 1 Mayıs 2026'dan itibaren bu kodların bedelini öder ya da kodlar iptal edilir (Rusya Federasyonu Hükümeti 2026). IV. bölüm ürünlerinde aynı eşik 30 Kasım 2026 ve 1 Aralık 2026'dır. Alıcınız ücretsiz kodla çalışıyorsa bu tarihleri birlikte takip edin.

Etiketsiz ürünün riskleri

Zorunlu etiketlemeye tabi bir ürün etiketsiz satışa sunulursa, ürün cinsine ve ihlal edenin gerçek ya da tüzel kişi olmasına göre para cezası, müsadere ve hapis cezası gibi yaptırımlar uygulanır (Ticaret Bakanlığı). Hafif sanayi ürünlerinde olduğu gibi bazı gruplarda etiketsiz ithal ürünün serbest dolaşıma sokulması da yasaktır. Yani risk yalnız ceza değil; etiketsiz mal Rusya'da hiç satılamayabilir.

Yaptırım hukuken Rus tarafına düşse de sonuç size döner. Gümrükte bekleyen, iade edilen ya da Rusya'da yeniden etiketlenmesi gereken mal; gecikme, ek masraf ve alıcıyla anlaşmazlık demektir. Etiketsiz kalan stokun satışının yasaklandığı gruplarda alıcınız elindeki malı da satamaz (Ticaret Bakanlığı).

Rusya'ya sevkiyattan önce kontrol listesi

Sevkiyattan önce dört şeyi doğrulayın: ürününüz zorunlu etiketleme listesinde mi, Rus ithalatçınız sisteme kayıtlı mı ve kodları size iletti mi, kodlar gümrüklemeden önce ürüne basılıyor mu, ürününüzün uygunluk belgesi hazır mı. Ayrıntılı liste:

  • Ürününüzün GTİP numarası zorunlu etiketleme listesinde mi, hangi tarihten itibaren?

  • Rus ithalatçı sisteme kayıtlı mı, ürününüzü katalogda tanımladı mı?

  • Kodlar üretimden önce elinize ulaştı mı, adet sipariş miktarıyla tutuyor mu?

  • Kodlar gümrüklemeden önce, tercihen fabrikanızda basılacak mı?

  • Etikette ürün kodu, seri numarası ve teyit kodu okunuyor mu?

  • Ürününüzün grubunda zorunluluk tarihi yaklaşıyorsa, bu tarihten sonra gümrüğe varacak sevkiyat kodlu mu çıkıyor? (Geçiş süreleri Rusya'daki eski stok içindir.)

  • Kod bedelini kimin ödeyeceği ve basım maliyeti teklife yansıdı mı?

  • Ürününüz için gereken uygunluk belgesi hazır mı?

Son madde ayrı bir iştir: Chestny Znak kodu ürünün izlenmesini sağlar ama ürünün Rus teknik mevzuatına uygunluğunu göstermez. Kodlama planını kurduktan sonra ürününüze hangi uygunluk belgesinin gerektiğini görmek için Avrasya uygunluk işareti (EAC) ve GOST-R belgesi sayfamızda sertifika ile beyan arasındaki farkı ve başvuru adımlarını inceleyin.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali tavsiye değildir. Takvim ve ücretler Rus makamlarınca değiştirilebilir, sevkiyat öncesi resmî duyurulardan teyit edin.

Son kontrol: 9 Kasım 2026